Şiir Defteri / Sizin Köşeniz / GÜLİSTAN DOKU VE ROJİN KABAİŞ DOSYALARI VE ADALET SORUNU

Yazardan en yeniler

Özet Türkiye'de kayıp vakaları, şüpheli ölümler ve aydınlatılamayan dosyalar, yalnızca adli süreçlerin konusu değil; aynı zamanda hukuk devleti, kamusal hesap verebilirlik ve toplumsal güven tartışmalarının da merkezindedir. Bu çalışmada Gülistan Doku ve Rojin Kabaiş dosyaları, kamuoyuna yansıyan soruşturma verileri, aile açıklamaları, avukat beyanları ve adli süreçler çerçevesinde incelenmektedir. Çalışma, bu dosyaların bireysel mağduriyetin ötesinde, Türkiye'de cezasızlık algısı ve etkin soruşturma yükümlülüğü bakımından yapısal sorunları görünür kıldığını ileri sürmektedir. Giriş Türkiye'de faili meçhul olarak nitelenen ya da kamuoyunda aydınlatılmadığı düşünülen olaylar, uzun yıllardır toplumsal hafızada yer tutmaktadır. Bu durum ilkokullardan başlayarak, üniversiteye kadar çeşitli şekillerde devam etmekte.(İlkokulda; Narin Güüran, Rabia Naz Vatan. Ortaokullarda Siverek ve Maraş'ta katledilen 9 cocuk ve onlarca yaralı. Lisede; milli santrançcı Feyza Keskin. Üniversitede; Gülistan Doku, Rojin Kabaiş) Çocuklardan üniversite öğrencilerine kadar uzanan şüpheli ölüm ve kayıp vakaları, yalnızca bireysel trajediler değil; aynı zamanda ceza adalet sisteminin işleyişine ilişkin ciddi soruları da gündeme getirmektedir. Bu bağlamda Gülistan Doku ve Rojin Kabaiş dosyaları, yalnızca iki ayrı adli vaka değil; delil yönetimi, soruşturma etkinliği, kamu görevlilerinin sorumluluğu ve cezasızlık algısı bakımından incelenmesi gereken örnek dosyalardır. 1. Cezasızlık Algısı ve ?Faili Meçhul? Sorunu ?Faili meçhul? kavramı çoğu zaman failin bilinmediği olayları ifade etmek için kullanılsa da, birçok durumda kamuoyunda bu kavram, yeterince aydınlatılmadığı düşünülen dosyaları da tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu noktada temel sorun, yalnızca failin bulunup bulunmaması değil; soruşturmaların etkili, bağımsız, şeffaf ve sonuç alıcı biçimde yürütülüp yürütülmediğidir. Kriminoloji ve hukuk sosyolojisi açısından değerlendirildiğinde, cezasızlık algısının toplumsal güveni zedelediği ve hukukun caydırıcılık işlevini zayıflatabildiği ileri sürülmektedir. 2. Gülistan Doku Dosyası ve Etkin Soruşturma Tartışması Tunceli'de kaybolan üniversite öğrencisi Gülistan Doku'ya ilişkin soruşturma, yıllardır kamuoyunun yakından takip ettiği dosyalar arasında yer almaktadır. Son dönemde soruşturmada gözaltı kararları, tutuklamalar ve gizli tanık beyanlarının gündeme gelmesi, dosyanın yeni bir aşamaya geçtiğini göstermektedir. Gizli tanık ifadelerinde ağır suç isnatları, kamu görevlileriyle ilgili iddialar ve olayın organize biçimde örtbas edilmiş olabileceğine dair ileri sürülen beyanlar, soruşturmanın kapsamının genişletilmesini gerektiren unsurlar olarak tartışılmaktadır. Ancak akademik ve hukuksal açıdan vurgulanmalıdır ki; gizli tanık beyanları tek başına kesin hüküm niteliği taşımaz. Bu tür beyanların maddi deliller, adli raporlar ve bağımsız soruşturma verileriyle desteklenmesi gerekir. Bilirkişi raporlarında yer aldığı belirtilen baz kayıtları, tanık anlatımları ve soruşturma işlemleri, olayın intihar ya da sıradan kayıp olarak değerlendirilmesini zorlaştıran unsurlar olarak yorumlanmaktadır. Bu dosyada özellikle kamu görevlilerine ilişkin iddiaların gündeme gelmesi, meseleyi bireysel suç isnadı boyutunun ötesine taşıyarak kurumsal hesap verebilirlik sorunu haline getirmektedir. 3. Rojin Kabaiş Dosyası ve Delil Yönetimi Sorunu Rojin Kabaiş dosyasında ise soruşturmanın merkezinde delil yönetimi ve adli inceleme süreçleri yer almaktadır. Telefon incelemelerine ilişkin teknik sınırlılıklar, DNA örneklerine rağmen eşleşme sağlanamaması, kamera görüntülerinin yorumlanmasına ilişkin tartışmalar ve ailenin dile getirdiği ihmâl iddiaları, soruşturma sürecine yönelik eleştirileri artırmaktadır. Özellikle iki farklı erkek DNA'sına ilişkin bulguların kamuoyunda yarattığı soru işaretleri, dosyanın sıradan bir ölüm vakası olarak görülmesini zorlaştırmaktadır. Bu noktada dosya, yalnızca bireysel bir olay değil; Türkiye'de adli kapasite, dijital delil inceleme yeterliliği ve soruşturma pratiği açısından da değerlendirilmesi gereken bir örnek niteliğindedir. 4. Kamu Gücü, Hesap Verebilirlik ve Yapısal Sorunlar Her iki dosyada dikkat çeken ortak unsur, soruşturmaların yalnız bireysel suç şüphesi değil, olası kurumsal ihmâl ya da kamu gücü etkisi bakımından da tartışılıyor olmasıdır. Eğer kamu görevlilerinin ihmâli, müdahalesi ya da soruşturma süreçlerini etkileyen unsurlar varsa, bu durum hukuk devleti açısından daha ağır bir sorun yaratmaktadır. Çünkü hukuk devletinde esas olan yalnızca suçun soruşturulması değil, kamu gücünün de denetlenebilir ve hesap verebilir olmasıdır. Bu durum, Türkiye'de bazı adli dosyaların neden yalnız ceza hukuku bağlamında değil, yönetim bilimi ve hukuk sosyolojisi bağlamında da ele alınması gerektiğini göstermektedir. 5. Toplumsal Güven ve Adaletin Meşruiyeti Adalet yalnızca mahkeme kararıyla değil, toplumun gerçeğin ortaya çıkarıldığına ikna olmasıyla da ilgilidir. Gülistan Doku ve Rojin Kabaiş dosyalarında ailelerin sürdürdüğü adalet arayışı, bu nedenle yalnız bireysel hak talebi değil; kamusal adalet talebidir. Bu dosyaların aydınlatılmaması ya da aydınlatılmadığı algısının güçlenmesi, yalnız mağdur aileleri değil, toplumsal güven duygusunu da zedelemektedir. Sonuç Gülistan Doku ve Rojin Kabaiş dosyaları, Türkiye'de cezasızlık, etkin soruşturma ve adalet mekanizmasının işleyişine dair yapısal sorunları görünür kılan önemli örneklerdir. Bu dosyalar göstermektedir ki: ? Etkin soruşturma yükümlülüğü yalnız hukuki değil, toplumsal bir zorunluluktur. ? Delil yönetimi ve adli kapasite sorunları yapısal reform gerektirmektedir. ? Kamu görevlilerine ilişkin iddialar bağımsız biçimde incelenmelidir. ? Cezasızlık algısını ortadan kaldıracak kurumsal mekanizmalar güçlendirilmelidir. Sonuç olarak bu dosyaların aydınlatılması, yalnız iki olayın çözümü değil, hukuk devleti ilkesine ve toplumsal adalet duygusuna duyulan güvenin yeniden inşası açısından da önem taşımaktadır. Muzaffer KALABA

GÜLİSTAN DOKU VE ROJİN KABAİŞ DOSYALARI VE ADALET SORUNU

Yazardan en yeniler

En Çok Okunanlar

Yeni Üyeler