Şiir Defteri / Sizin Köşeniz / SAKIZCI MEMO VE SELAHATTİN DEMİRTAŞ

Yazardan en yeniler

Diyarbakır, binlerce yıllık tarihi, çok dilli ve çok kültürlü yapısı, edebiyatı ve sanatıyla Mezopotamya'nın önemli kentlerinden biridir. Kentin kültürel kimliği yalnızca tarihî yapılarından değil, sokaklarında yaşayan insanlarından, yazarlarından, şairlerinden ve toplumsal hafızasında yer edinen kişilerinden de beslenmektedir. Diyarbakır'ın halk arasında tanınan renkli simalarından biri olan Sakızcı Memo, emeğiyle geçimini sağlayan ve yaptığı açıklamalarla zaman zaman kamuoyunun dikkatini çeken isimler arasındadır. Sakızcı Memo'nun Selahattin Demirtaş'ın tutukluluğu hakkında yaptığı açıklamalar ve son olarak TÜYAP tarafından düzenlenen 10. Diyarbakır Kitap Fuarı'nda YAŞA-DER standını ziyaret etmesi, toplumsal duyarlılık ile edebiyat ve kültür arasındaki ilişkiyi değerlendirmek açısından anlamlı bir örnek oluşturmaktadır. Bu makalede Sakızcı Memo'nun açıklamaları, Selahattin Demirtaş'ın hukuki süreci, YAŞA-DER'in kültür ve sanat çalışmaları ve Diyarbakır'ın tarihsel kimliği birlikte ele alınmaktadır. 1. Sakızcı Memo: Emeğin ve Halkın Sesi Her kentin kendine özgü insanları ve hikâyeleri vardır. Sakızcı Memo da Diyarbakır'ın gündelik yaşamında tanınan, sakız satarak geçimini sağlamaya çalışan insanlardan biridir. Onun çeşitli televizyon kanallarında yaptığı açıklamalar, toplumun farklı kesimlerinden insanların da toplumsal ve siyasal meseleler hakkında düşüncelerini dile getirebildiğini göstermektedir. Sakızcı Memo'nun anlatımına göre, Selahattin Demirtaş'ı ziyaret ettiğini ve kendisiyle yaklaşık dört saat görüştüğünü açıklamış, Demirtaş'ın kısa süre içerisinde serbest bırakılacağı yönündeki beklentisini dile getirmiştir. YAŞA-DER standını da ziyaret ederek YAŞA-DER'in fuara katılımı için ve teşekkür ederek, fuar hakkında da görüşlerini ifade etti. Ayrıca Diyarbakır'ı ziyaret eden Bilal Erdoğan ile karşılaşmasında da Demirtaş'ın serbest bırakılması konusunu yeniden gündeme getirmişti. Bu örnek bize önemli bir gerçeği hatırlatmaktadır: Toplumsal meseleler yalnızca siyasetçilerin değil, toplumun her kesiminden insanın düşüncelerini dile getirebileceği ortak konulardır. Bir insanın düşüncelerinin dinlenmesi, toplumsal konumundan bağımsız olarak söz hakkına sahip olduğunun kabul edilmesiyle mümkündür. 2. Selahattin Demirtaş'ın Tutukluluk Süreci ve AİHM #Kararları Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, 4 Kasım 2016 tarihinde tutuklanmıştır. Bu sürecin önemli aşamalarından biri, 6-8 Ekim 2014 olaylarıyla bağlantılı olarak görülen Kobani davasıdır. Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesi, 16 Mayıs 2024 tarihinde Demirtaş'a bu dava kapsamında 42 yıl hapis cezası vermiştir. Ancak Demirtaş'ın hukuki durumunu değerlendirirken yalnızca ulusal mahkemelerin kararlarını değil, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) kararlarını da dikkate almak gerekir. AİHM, 22 Aralık 2020 tarihli Büyük Daire kararında Demirtaş'ın tutukluluğuyla ilgili hak ihlalleri tespit etmiş ve serbest bırakılması gerektiğini belirtmiştir. Mahkeme, 8 Temmuz 2025 tarihinde verdiği başka bir kararda da Demirtaş'ın 2019 yılında başlayan tutukluluğunu incelemiş ve hak ihlalleri tespit etmiştir. Karar, Türkiye'nin itirazının reddedilmesiyle 3 Kasım 2025 tarihinde kesinleşmiştir. Hukuk devletinin temel gereği, yargı süreçlerinin adil yürütülmesi, temel hakların korunması ve kesinleşmiş uluslararası mahkeme kararlarının gereğinin yerine getirilmesidir. 3. Sakızcı Memo'nun Açıklamaları ve Toplumsal Duyarlılık Sakızcı Memo'nun Selahattin Demirtaş hakkındaki açıklamaları, hukuki kararların yerine geçmese de toplumsal duyarlılığın bir örneği olarak değerlendirilebilir. Demokratik toplumlarda yurttaşların düşüncelerini barışçıl biçimde ifade edebilmesi, taleplerini dile getirebilmesi ve kamuoyunu ilgilendiren konuları tartışabilmesi önemlidir. Sakızcı Memo'nun bu konudaki tutumu, bir yurttaşın kendi düşüncesini kamuoyuyla paylaşmasının örneği olarak ele alınabilir. Burada önemli olan, açıklamaların hukuki kararların yerine geçirilmesi değil, toplumsal taleplerin özgürce ifade edilebilmesi ve hukuk çerçevesinde tartışılabilmesidir. 4. Sakızcı Memo'nun YAŞA-DER Standına Ziyareti Sakızcı Memo'nun TÜYAP tarafından Diyarbakır'da düzenlenen 10. Diyarbakır Kitap Fuarı sırasında YAŞA-DER standını ziyaret etmesi, bu buluşmanın kültürel yönünü öne çıkarmış. YAŞA-DER bünyesindeki yazar ve şairlerin kendisine kitaplarını imzalayarak hediye etmesi de kültürel dayanışmanın güzel bir örneğidir. Bu buluşma, kitap fuarlarının yalnızca kitapların sergilendiği ve satıldığı mekânlar olmadığını göstermektedir. Fuarlar aynı zamanda insanların tanıştığı, düşüncelerini paylaştığı ve farklı yaşam deneyimleriyle karşılaştığı kültürel alanlardır. Sakızcı Memo ile yazar ve şairlerin bir araya gelmesi, edebiyatın toplumsal yaşamla kurduğu ilişkiyi somutlaştırmaktadır. Edebiyat, insanları yalnızca kitaplar aracılığıyla değil, kurduğu diyaloglar ve oluşturduğu ortak düşünce alanlarıyla da buluşturur. 5. YAŞA-DER'in Edebiyat, Kültür ve Sanata Katkısı YAŞA-DER'in Diyarbakır Kitap Fuarı'na geleneksel hâle getirdiği katılım ve destek, derneğin edebiyat, kültür ve sanata verdiği önemin bir göstergesidir. Derneğin temel çalışmalarından biri, yazarları, şairleri ve okurları bir araya getirerek edebiyatın daha geniş kesimlere ulaşmasına katkı sunmaktır. Bu çalışmaların önemli boyutları arasında farklı dillerde yazılan eserlerin tanıtılması, çok dilli edebiyatın desteklenmesi ve gençlerin kitaplarla buluşturulması bulunmaktadır. Özellikle ekonomik güçlükler nedeniyle kitap satın alamayan öğrencilere ve gençlere kitap hediye edilmesi, kültürel dayanışmanın somut bir örneğidir. Sakızcı Memo'ya kitapların imzalanarak hediye edilmesi de edebiyatın toplumun farklı kesimleriyle buluşmasının önemini göstermektedir. YAŞA-DER açısından kitap fuarlarına katılmak, yalnızca eserleri tanıtmak değil; kültürel paylaşımı güçlendirmek, yazar-okur ilişkisini geliştirmek ve edebiyatın toplumsal yaşamdaki yerini desteklemek anlamına gelmektedir. Derneğin bu çalışmaları, edebiyatın belirli bir kesime ait olmadığını, toplumun bütün kesimleriyle buluşması gerektiğini ortaya koymaktadır. 6. Diyarbakır'ın Kadim Kimliği, Çok Kültürlü Yapısı ve Jeopolitik Önemi Diyarbakır, tarih boyunca farklı kültürlerin, dillerin ve inançların etkileşim içinde bulunduğu önemli bir merkez olmuştur. Anadolu ile Mezopotamya arasındaki tarihsel ilişkiler bakımından önemli bir konumda bulunan kent, kültürel çeşitliliğini edebiyatına, müziğine, mimarisine ve gündelik yaşamına yansıtmıştır. Diyarbakır'ın çok dilli ve çok kültürlü yapısı, edebiyat ve sanat alanında büyük bir zenginlik oluşturmaktadır. Farklı dillerde üretilen eserler, insanların kendi kültürlerini ifade etmelerine ve birbirlerinin yaşam deneyimlerini tanımalarına olanak sağlamaktadır. Bu çeşitliliğin korunması, kültürel farklılıkların bir ayrılık nedeni değil, ortak yaşamı zenginleştiren değerler olarak görülmesiyle mümkündür. Diyarbakır Kitap Fuarı, farklı şehirlerden gelen yazar ve şairleri okurlarla buluşturarak kültürel etkileşimin gelişmesine katkı sunmaktadır. YAŞA-DER'in fuardaki çalışmaları da Diyarbakır'ın edebiyat, kültür ve sanat alanındaki birikiminin daha geniş çevrelere ulaşmasına yardımcı olmaktadır. Diyarbakır'ın tarihsel ve coğrafi konumu, farklı kültürler arasında iletişim kurulması açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Bu nedenle kentin kültürel mirasını korumak, yalnızca geçmişi yaşatmak değil, geleceğe yönelik ortak bir sorumluluğu da yerine getirmek anlamına gelmektedir. Sonuç ve Değerlendirme Sakızcı Memo'nun YAŞA-DER standına gerçekleştirdiği ziyaret, Diyarbakır'ın toplumsal ve kültürel yaşamını anlamak bakımından dikkat çekici bir örnektir. Emeğiyle geçimini sağlayan bir yurttaşın toplumsal meseleler hakkındaki düşüncelerini dile getirmesi ve ardından bir kitap fuarında yazar ve şairlerle bir araya gelmesi, kültürün farklı toplumsal kesimleri buluşturma gücünü ortaya koymaktadır. Selahattin Demirtaş'ın tutukluluğu ise ulusal mahkeme kararları, AİHM'nin hak ihlali tespitleri ve insan hakları ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gereken önemli bir hukuki meseledir. Bu süreçte kişi özgürlüğü, adil yargılanma hakkı ve uluslararası mahkeme kararlarının uygulanması temel önem taşımaktadır. YAŞA-DER'in kitap fuarlarına katılımı, yazar ve şairleri okurlarla buluşturması, çok dilli edebiyatı desteklemesi ve gençlere kitap ulaştırması da kültürel yaşamın gelişmesine katkı sunmaktadır. Diyarbakır'ın kadim tarihi, çok dilli ve çok kültürlü yapısı ve zengin edebî birikimi, bu çalışmaların önemini daha da artırmaktadır. Sonuç olarak Sakızcı Memo'nun ziyareti, edebiyatın yalnızca kitaplardan ibaret olmadığını; insanları, düşünceleri ve farklı yaşam deneyimlerini bir araya getiren toplumsal bir değer olduğunu hatırlatmaktadır. Edebiyat insanları buluşturur, kültür toplumların hafızasını yaşatır, sanat ise farklılıklarımız arasında köprüler kurar. YAŞA-DER olarak edebiyatın, kültürün ve sanatın toplumun bütün kesimleriyle buluşmasının; farklı dillerin ve kültürlerin yaşatılmasının ve gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine inanıyoruz. Muzaffer Kalaba YAŞA-DER Genel Başkanı

SAKIZCI MEMO VE SELAHATTİN DEMİRTAŞ

Yazardan en yeniler

En Çok Okunanlar

Yeni Üyeler