Şiir Defteri / Sizin Köşeniz / ÇAĞRI NASIL KARŞILANDI?

Yazardan en yeniler

ÇAĞRI NASIL KARŞILANDI? 27 ŞUBAT 2025 ÇAĞRISININ TÜRKİYE VE ULUSLARARASI KAMUOYUNDAKİ YANSIMALARI Öz 27 Şubat 2025 tarihinde Abdullah Öcalan tarafından kamuoyuna açıklanan ve PKK'nın silah bırakması ile kendisini feshetmesi çağrısını içeren metin, Türkiye'nin uzun yıllardır devam eden çatışma ve terör sorununa ilişkin yeni bir siyasi sürecin önemli aşamalarından biri olarak değerlendirilmiştir. Çağrı öncesinde Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 22 Ekim 2024 tarihinde yaptığı açıklamalar ve sonrasında DEM Parti heyetinin İmralı'da gerçekleştirdiği görüşmeler, sürecin siyasi ve toplumsal boyutlarını genişletmiştir. 27 Şubat çağrısı, Türkiye'deki siyasi aktörlerin yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri, Irak, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi, İran, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve bazı Avrupa ülkeleri tarafından da değerlendirilmiştir. Açıklamalarda genel olarak çağrının silahlı çatışmanın sona erdirilmesi, bölgesel istikrarın güçlendirilmesi ve barışçıl bir çözüm ihtimalinin ortaya çıkması bakımından önemine dikkat çekilmiştir. Bu çalışmada 27 Şubat 2025 çağrısının Türkiye'deki siyasi partiler ve farklı siyasal aktörler tarafından nasıl karşılandığı, uluslararası kamuoyunun çağrıya yönelik değerlendirmeleri ve sürecin demokratik siyaset ile hukuk açısından taşıdığı anlam ele alınmaktadır. Giriş Türkiye'nin yakın tarihinde uzun yıllardır devam eden silahlı çatışma ve terör sorunu, ülkenin siyasal, toplumsal ve ekonomik yaşamını etkileyen temel sorunlardan biri olmuştur. Bu nedenle çatışmanın sona erdirilmesine yönelik her girişim, yalnızca güvenlik politikaları açısından değil, demokratik siyaset, hukuk, insan hakları ve toplumsal barış açısından da önem taşımaktadır. 27 Şubat 2025 tarihinde Abdullah Öcalan tarafından kamuoyuna iletilen çağrı, bu uzun tarihsel süreç içerisinde yeni bir aşamanın başlangıcı olarak değerlendirilmiştir. Öcalan çağrısında tüm grupların silah bırakması ve PKK'nın kendisini feshetmesi gerektiğini ifade etmiştir. Çağrının ortaya çıkmasından önce MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin başlattığı siyasi tartışma, DEM Parti heyetinin İmralı görüşmeleri ve farklı siyasi aktörlerle yapılan temaslar, sürecin oluşmasında belirleyici gelişmeler olmuştur. Bu çalışmanın temel amacı, 27 Şubat çağrısının Türkiye'de ve uluslararası kamuoyunda nasıl karşılandığını ortaya koymak ve çağrının barış, demokratik siyaset ve bölgesel istikrar açısından taşıdığı anlamı değerlendirmektir. Çağrıya Giden Süreç 27 Şubat 2025 tarihli açıklamanın kamuoyuna ulaşmasından önce uzun bir siyasi ve diplomatik temas süreci yaşanmıştır. Sürecin önemli dönüm noktalarından biri, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 1 Ekim 2024 tarihinde DEM Parti milletvekilleriyle tokalaşması ve ardından 22 Ekim 2024 tarihinde Abdullah Öcalan'a yönelik yaptığı çağrı olmuştur. Bahçeli, Öcalan'ın TBMM'de DEM Parti grubunda konuşarak PKK'nın silah bırakmasını ve örgütün feshedildiğini ilan etmesini istemiş; bu çerçevede "umut hakkı" tartışmasını da gündeme getirmiştir. Bu açıklama, Türk siyasi hayatında dikkat çekici bir değişim olarak değerlendirilmiş ve uzun süredir güvenlik politikaları ekseninde tartışılan meselenin siyasi çözüm boyutunun yeniden gündeme gelmesine neden olmuştur. Bahçeli'nin çağrısının ardından DEM Parti heyeti İmralı'da görüşmeler gerçekleştirmiş, siyasi partilerle temaslarda bulunmuş ve sürecin farklı kesimlere aktarılması yönünde girişimlerde bulunmuştur. Sonuç olarak 27 Şubat 2025 tarihinde Abdullah Öcalan'ın çağrısı kamuoyuyla paylaşılmıştır. 27 Şubat Çağrısının İçeriği 27 Şubat 2025 tarihinde açıklanan metnin en önemli bölümü, PKK'nın silahlı mücadeleyi sona erdirmesi ve kendisini feshetmesine ilişkin çağrıdır. Öcalan, PKK'nın ortaya çıktığı tarihsel koşulların değiştiğini savunmuş ve örgütün kuruluşundan itibaren geçen süreç içerisinde Türkiye'deki siyasal ve toplumsal koşullarda meydana gelen değişimlere dikkat çekmiştir. Çağrının temel sonucu, silahlı mücadelenin sona erdirilmesi ve demokratik siyasetin esas alınması gerektiği yönündeki yaklaşım olmuştur. Açıklamanın ardından Sırrı Süreyya Önder tarafından aktarılan önemli bir değerlendirmede ise silahların bırakılması ve PKK'nın kendisini feshetmesinin demokratik siyaset ve hukuki boyutun tanınmasını gerektirdiği ifade edilmiştir. Bu ifade, çağrının yalnızca güvenlik veya silahsızlanma çerçevesinde değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyması açısından önem taşımaktadır. AK Parti ve Cumhur İttifakı Çevrelerinin Yaklaşımı Çağrıya giden süreçte AK Parti içerisinde farklı değerlendirmeler bulunmakla birlikte, iktidar çevrelerinde Bahçeli'nin girişiminin tarihsel bir nitelik taşıdığı yönündeki görüşler öne çıkmıştır. AK Parti içerisindeki bazı değerlendirmelerde Bahçeli'nin yıllardır tartışılması zor olan konuları kamuoyunun gündemine taşıdığı ve böylece meselenin açık biçimde tartışılmasının önünü açtığı ifade edilmiştir. Bu yaklaşım çerçevesinde özellikle "tecrit" ve "umut hakkı" gibi kavramların siyasi tartışmaya dahil edilmesinin, sürecin hukuki ve siyasi boyutlarının daha açık biçimde ele alınmasına olanak sağlayabileceği değerlendirilmiştir. Burada dikkat çekici olan husus, MHP gibi milliyetçi siyasi kimliği güçlü bir partinin lideri tarafından yapılan çağrının, toplumdaki farklı siyasi kesimlerin sürece ilişkin tartışmalarını yeniden şekillendirmiş olmasıdır. DEM Parti'nin Yaklaşımı DEM Parti çevrelerinde Bahçeli'nin çağrısı, Abdullah Öcalan'ın PKK üzerinde etkili olduğu ve örgütün silahlı yapısının sona erdirilmesinde rol oynayabileceği değerlendirmeleriyle ele alınmıştır. Bu nedenle çağrının doğrudan Öcalan'a yöneltilmesi, sürecin muhataplarının belirlenmesi bakımından önemli görülmüştür. DEM Parti açısından ise temel meselelerden biri, silahların bırakılmasının ardından demokratik siyasetin güçlendirilmesi ve hukuki düzenlemelerin gerçekleştirilmesi olmuştur. Bu yaklaşım, sürecin yalnızca silahlı yapının sona erdirilmesiyle sınırlı kalmaması gerektiği düşüncesine dayanmaktadır. Cumhuriyet Halk Partisi'nin Yaklaşımı CHP Genel Başkanı Özgür Özel de çağrının ardından yaptığı açıklamalarda terörün sona erdirilmesi ve annelerin gözyaşlarının dinmesi yönündeki çabalara destek vereceklerini ifade etmiştir. Özel'in Kürt yurttaşlara ilişkin yaptığı açıklamalarda, Kürtlerin Türkiye Cumhuriyeti'nin eşit yurttaşları ve ülkenin asli unsurları olduğu vurgusu öne çıkmıştır. Bu yaklaşım, sorunun yalnızca güvenlik boyutuyla değil, yurttaşlık, eşitlik ve demokratik katılım çerçevesinde de ele alınması gerektiği görüşünü yansıtmaktadır. Uluslararası Kamuoyunun Tepkileri 27 Şubat çağrısı Türkiye sınırları içerisinde kalmamış, uluslararası kamuoyunda da çeşitli açıklamalarla karşılanmıştır. Amerika Birleşik Devletleri tarafından yapılan değerlendirmede çağrı "önemli bir gelişme" olarak nitelendirilmiş ve gelişmenin bölgeye barış getirmesi yönündeki beklenti ifade edilmiştir. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in sözcüsü Stephane Dujarric de çağrıyı uzun süredir devam eden bir çatışmanın sona ermesi açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendirmiştir. Bu açıklamalar, çağrının yalnızca Türkiye'nin iç güvenlik meselesi olarak değil, bölgesel istikrar ve barış bağlamında da değerlendirildiğini göstermektedir. Irak ve Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin Yaklaşımı Irak Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada çağrı, bölgesel istikrar bakımından olumlu ve önemli bir adım olarak değerlendirilmiştir. Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanı Neçirvan Barzani de çağrıya destek verdiklerini açıklamış ve sürecin ilerlemesi için arabuluculuk ve destek sağlamaya hazır olduklarını ifade etmiştir. Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Başkanı Bafel Talabani de çağrıyı olumlu karşılamış ve Türkler ile Kürtler arasındaki birlik ve kardeşliği güçlendiren girişimlerin desteklenmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu açıklamalar, Türkiye'deki sürecin Irak'ın kuzeyindeki siyasi aktörler tarafından da yakından takip edildiğini göstermektedir. İran'ın Yaklaşımı İran tarafından yapılan açıklamalarda da Öcalan'ın silah bırakma çağrısı olumlu karşılanmıştır. İran Dışişleri Bakanlığı adına yapılan değerlendirmelerde, çağrının Türkiye'deki güvenliğin artırılmasına ve terörün sona erdirilmesine katkı sağlayabileceği belirtilmiştir. İran'ın yaklaşımı, Türkiye'deki gelişmelerin komşu ülkelerin güvenlik ve istikrarını da etkileyebilecek bölgesel sonuçlar doğurabileceğini göstermesi açısından önemlidir. Avrupa'nın Yaklaşımı Avrupa Birliği tarafından yapılan değerlendirmelerde de çağrının barışçıl çözüm açısından taşıdığı potansiyele dikkat çekilmiştir. Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Nacho Sánchez Amor, çağrıyı tarihi bir adım olarak değerlendirmiş ve Türkiye'deki Kürt meselesinin çözümüne yönelik siyasi ve kapsayıcı bir sürecin başlangıcı olabileceğini ifade etmiştir. Birleşik Krallık tarafından yapılan açıklamada ise bütün tarafların güvenlik, istikrar ve hukukun üstünlüğüne saygı temelinde barışçıl ve yapıcı bir sürece dahil olması gerektiği vurgulanmıştır. Almanya hükümeti tarafından yapılan değerlendirmelerde de çağrının şiddet döngüsünün sona erdirilmesi ve Kürt meselesine ilişkin kalıcı ve barışçıl bir çözüm bulunması bakımından fırsat yaratabileceği belirtilmiştir. Bununla birlikte Avrupa'dan gelen açıklamalarda, Türkiye'deki Kürt yurttaşların kültürel ve demokratik haklarının korunması gerektiğine yönelik değerlendirmeler de yer almıştır. Çağrının Bölgesel Anlamı 27 Şubat çağrısının yalnızca Türkiye'nin iç siyasetini ilgilendiren bir gelişme olarak değerlendirilmesi eksik olacaktır. Türkiye'nin Suriye, Irak ve İran ile olan ilişkileri ve bu ülkelerdeki Kürt siyasi ve silahlı yapılarının varlığı, konunun bölgesel bir boyut kazanmasına neden olmaktadır. Bu nedenle Türkiye'de silahlı çatışmanın sona erdirilmesine yönelik atılacak adımların Irak ve Suriye başta olmak üzere Ortadoğu'daki güvenlik dengeleri üzerinde de etkileri olabilir. Ancak bölgenin son derece karmaşık siyasi yapısı nedeniyle Türkiye'deki sürecin tek başına Ortadoğu'daki bütün sorunları çözebileceği şeklinde bir değerlendirme yapmak gerçekçi olmayacaktır. Buna rağmen Türkiye'de barış ve demokratik siyasetin güçlenmesi, bölgesel istikrar bakımından olumlu bir gelişme yaratma potansiyeline sahiptir. Demokratik Siyaset ve Hukuk Boyutu Çağrının en önemli yönlerinden biri, silahların bırakılmasının demokratik siyaset ve hukuki düzenlemelerle birlikte ele alınması gerektiğine ilişkin vurgudur. Silahlı çatışmanın sona erdirilmesi, barış sürecinin yalnızca ilk aşamasını oluşturabilir. Kalıcı barış için silahların susmasının ardından siyasal ve hukuki mekanizmaların devreye girmesi gerekmektedir. Bu noktada Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin rolü özel önem taşımaktadır. "Umut hakkı" başta olmak üzere süreç içerisinde gündeme gelebilecek hukuki düzenlemelerin Meclis çatısı altında, demokratik meşruiyet ve hukuk devleti ilkeleri doğrultusunda ele alınması gerekmektedir. Dolayısıyla sürecin kalıcı başarıya ulaşabilmesi için yalnızca siyasi aktörlerin değil, parlamentonun, sivil toplumun, hukukçuların ve toplumun farklı kesimlerinin de sürece katkı sunması önemlidir. Değerlendirme 27 Şubat 2025 çağrısının Türkiye'de ve uluslararası kamuoyunda genel olarak olumlu veya umut verici bir gelişme şeklinde değerlendirilmesinin birkaç temel nedeni bulunmaktadır. İlk olarak, uzun yıllardır devam eden silahlı çatışmanın sona erdirilmesine yönelik açık bir iradenin ortaya konulması önemlidir. İkinci olarak, çağrının MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin girişimiyle başlayan ve iktidar çevrelerinin de dahil olduğu bir siyasi süreç içerisinde gerçekleşmesi, Türk siyasetindeki geleneksel siyasi sınırların yeniden tartışılmasına neden olmuştur. Üçüncü olarak, çağrının yalnızca Türkiye'deki siyasi aktörler tarafından değil, Irak, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi, İran, Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve Batılı ülkeler tarafından da değerlendirilmesi, sürecin bölgesel ve uluslararası boyutunu ortaya koymuştur. Dördüncü olarak, "umut hakkı" gibi hukuki konuların gündeme gelmesi, meselenin yalnızca güvenlik politikalarıyla değil, hukuk ve demokratik siyaset çerçevesinde de ele alınmasının önünü açmıştır. Beşinci olarak, çağrının Türkiye'nin yanı sıra Irak ve Suriye gibi bölge ülkelerini doğrudan veya dolaylı biçimde ilgilendiren sonuçlar doğurma potansiyeli bulunmaktadır. Sonuç 27 Şubat 2025 tarihinde yapılan çağrı, Türkiye'nin yakın siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilebilir. Uzun yıllardır devam eden çatışma ortamının sona erdirilmesine yönelik bir iradenin ortaya konulması, toplumsal barış açısından başlı başına önemli bir gelişmedir. Ancak bir çağrının kalıcı barışa dönüşebilmesi, bundan sonraki adımların nasıl atılacağına bağlıdır. Silahların bırakılması ve örgütün feshedilmesi önemli olmakla birlikte, kalıcı barışın sağlanabilmesi için demokratik siyasetin güçlendirilmesi, hukuk devleti ilkelerinin korunması ve toplumun farklı kesimlerinin kendilerini eşit yurttaşlar olarak ifade edebilecekleri demokratik bir ortamın oluşturulması gerekmektedir. Bu bağlamda çağrının en dikkat çekici yönlerinden biri, silahların bırakılması ile demokratik siyaset ve hukuk arasında kurulan ilişkidir. Çünkü kalıcı barış, yalnızca çatışmanın sona ermesi değil, çatışmaya neden olan veya çatışmayı besleyen siyasal ve toplumsal sorunların demokratik yollarla ele alınması anlamına gelmektedir. Bu nedenle süreçte ayrıştırıcı, dışlayıcı ve ötekileştirici bir dil yerine; karşılıklı güveni, eşit yurttaşlığı, kardeşliği ve demokratik katılımı güçlendiren bir yaklaşım benimsenmesi önem taşımaktadır. Sonuç olarak 27 Şubat çağrısının yalnızca bir silah bırakma çağrısı olarak değil, Türkiye'de yeni bir demokratik ve barışçıl dönemin başlangıcı olabilecek bir gelişme olarak değerlendirilmesi mümkündür. Bunun gerçekleşebilmesi ise bütün siyasi aktörlerin sorumluluk üstlenmesine ve sürecin şeffaf, hukuki ve demokratik mekanizmalar içerisinde yürütülmesine bağlıdır. Kanaatimce çağrının en önemli mesajı, silahların bırakılması ile demokratik siyasetin ve hukukun birlikte düşünülmesi gerektiğidir. Barışın kalıcı olabilmesi için silahların susması kadar, insanların kendilerini özgürce ifade edebildiği, haklarının hukuk güvencesi altında olduğu ve farklılıkların tehdit değil zenginlik olarak kabul edildiği demokratik bir düzenin güçlendirilmesi gerekmektedir. Dileğim; bu çağrının Türkiye'de barışa, demokrasiye, kardeşliğe ve toplumsal huzura katkı sağlayacak yeni bir dönemin başlangıcı olmasıdır. Muzaffer Kalaba 18.03.2025
Düzenleme: 25.08.2026 / 19:24

ÇAĞRI NASIL KARŞILANDI?

Yazardan en yeniler

En Çok Okunanlar

Yeni Üyeler