Şiir Defteri / Sizin Köşeniz / 2025'e VEDA 2026'ya MERHABA

Yazardan en yeniler

2025 yılına veda ederken, 2026 yeni yıla merhabayla giriyoruz. Konuya yılbaşı nedir,? nasıl kutlanıyor?, nasıl ortaya çıkmış sorularına yanıt bulacağız. Dünyanın birçok ülkesinde Hristiyanlar 24 Aralık'ı 25'ine bağlayan gecede Noel bayramını kutluyor. Miladi takvim başlangıcı olan yılbaşı kutlamaları ile Noel kutlamaları tarihlerinin yakın olması sebebiyle sıkça karıştırılıyor. Peki yılbaşı ve Noel'in farkı nedir? Dünyanın dört bir yanında kutlanan bu bayramlar nereden geliyor? Noel ve yılbaşı arasındaki fark hakkında bilmeniz gerekenler. Noel Bayramı nereye dayanıyor? Noel Bayramı, her yıl 25 Aralık'ta kutlanıyor. Kutlamalar 24 Aralık'ta Noel arefesiyle başlıyor ve bazı ülkelerde 26 Aralık akşamına kadar devam ediyor. Noel, Hristiyanlar tarafından "kurtarıcı Mesih" olarak kabul edilen Hz.İsa'nın doğum gününün geleneksel olarak kutlandığı bayram.. Ermeni Kilisesi gibi bazı Doğu Ortodokslarsa, Noel'i Jülyen takviminde 25 Aralık'a denk gelen 6 Ocak'ta kutluyor. Noel bayramının temelinde antik çağlarından beri kutlanan pagan ve Roma kış festivalleri olan Yule ve Saturnalia bayramları var. Roma İmparatorluğu döneminde, Hristiyanlar yerel halkın bu dini daha kolay benimsemesi için pagan bayramlarını dini bir bayram olarak kutlamaya başladı. Aslında dini ve tarihi kaynaklarda Hz.İsa'nın doğum tarihi tam olarak bilinmiyor. Günümüzde ise Noel, Hristiyan olmayanlar tarafından da kutlanan, dini esaslarından arınmış, hediye alışverişi etrafında yoğunlaşan bir evrensel bir bayram haline geldi. Bu değişikliğin en belirgin simgelerinden biriyse "Noel Baba" figürü. 'Noel Baba' kimdir, nereden geliyor? "Noel Baba", 24 Aralık gecesi evlere gizlice girerek çocuklara hediye bırakan efsanevi bir figür. Günümüzde, kırmızı elbiseli, kır saçlı, beyaz sakallı, sevimli birisi olarak resmediliyor. 'Noel Baba' kimdir, nereden geliyor? "Noel Baba", 24 Aralık gecesi evlere gizlice girerek çocuklara hediye bırakan efsanevi bir figür. Günümüzde, kırmızı elbiseli, kır saçlı, beyaz sakallı, sevimli birisi olarak resmediliyor. Her alanda yeni bir başlangıç anlamı taşıyan yeni yıl, dünyada birçok ülkede değişik gelenek ve etkinliklerle kutlanıyor Tümünün ortak amacı ise, gelecek yılın umutla bolluk ve şans getirmesi. 31 Aralık'ı 1 Ocak'a bağlayan gecede kutlanan yeni yıl ile Noel bayramı temelde birbirinden farklı. Ancak iki bayramın yakın olmasıyla, Türkiye gibi Noel kültürüne yabancı olan ülkelerde sıkça karıştırılıyor. ?Orta Asya steplerinde tarım ve hayvancılıkla uğraşarak yaşamlarını sürdüren Türklerde güneş çok önemlidir. 21 Aralık günü en uzun gecedir ve ardından günler uzamaya, güneş daha çok görünmeye başlar. Bu yüzden 22 Aralık gününü Türkler çok önemser ve bu tarihten sonraki dolunayın çıktığı ilk günü yeni yılın başlangıcı kabul ederler. Söylencelere göre; İslamiyet öncesi Türk inançlarında gecelerin kısalıp gündüzlerin uzamaya başladığı 22 Aralık tarihinde gece, gündüzle kıyasıya bir savaşa girer. Bu uzun savaştan sonra gün, geceyi yenerek zaferi kazanır. Yani günler uzamaya, güneş yüzünü daha çok göstermeye başlar. İnsanlar da güneşin bu zaferini, bir anlamda yeniden doğuşu, büyük bir sevinçle, büyük şenliklerle ?akçam? ağacının altında kutlarlar. Anadolu'da dokunan halı, kilim ve işlemelerimizde motif olarak bugün hâlâ görülen Akçam ağacının sadece Orta Asya'da yetişen kutsal bir ağaç olduğu söylenir. Türklerin, tek tanrılı dinlere girmesinden önceki inançlarına göre, yerin göbeği sayılan yeryüzünün tam ortasında bir ?Akçam ağacı? bulunduğuna inanılırdı. Bu ağacın tepesi, gökyüzünde oturan tanrı ?Ülgen?in sarayına kadar uzardı ve bu ağaca da ?Hayat ağacı? denirdi. Bugün hâlâ süregelen geleneklerimizde olduğu gibi insanlar bu bayram için evlerini temizler, güzel giysiler giyer, ağacın etrafında şarkılar söyleyip oyunlar oynarlardı. Yaşlılar, büyük babalar, nineler ziyaret edilir; aileler bir araya gelerek yaptıkları özel yemekleri birlikte yiyip içerlerdi, çünkü bayramın tüm aile ve dostlar bir araya gelerek kutlandığında ömrün çoğalıp uğur getireceğine inanılırdı. Bu belirlemeler sonrası yeni yıla girerken şu dileklerde bulunabiliriz. Özellikle Ortadoğu'da yaşanan savaş ve çatışmalı ortam nedeniyle, savaş, açlık, yokluk, yoksulluk, acı, gözyaşı eksik olmadı. 2025 yılı ülkemizde de sancılı ve sorunlu geçti. Ekonomik kriz, yaşanan katliam ve acılar birbirini izledi. Kayyım atamaları, seçilmişlerin gözaltına alınıp hapislere atıldı. Gazeteciler, basın mensupları çeşitli cezalara çarpıldı. Televizyonlar kapatıldı, radyolar kapatıldı. Umarım 2026 yılı acılar, gözyaşları, yokluk, yoksulluk bir daha yaşanmamak üzere tarihin derinlerine gömülür. Barış, demokrasi, özgürlük ve kardeşlik verilir. Bu amaçla 2026 yeni yılınızı kutluyor, sağlık, huzur ve mutluk dolu bir yıl olsun diliyorum. Muzaffer KALABA

2025'e VEDA 2026'ya MERHABA

Yazardan en yeniler

En Çok Okunanlar

Yeni Üyeler