Şiir Defteri / Sizin Köşeniz / 14 MAYIS SEÇİM TARİHİ Mİ ?

Yazardan en yeniler

Giriş Türkiye siyasetinde seçim tarihleri yalnızca takvimsel bir mesele değildir. Seçimin hangi tarihte yapılacağı; siyasi partilerin hazırlıklarını, ittifakların stratejilerini, adaylık tartışmalarını ve seçmen davranışlarını doğrudan etkileyebilen önemli bir siyasal değişkendir. 2023 yılına girilirken Türkiye'de de seçim tarihi etrafındaki tartışmalar giderek yoğunlaşmış, iktidar ve muhalefet partileri açısından seçim hazırlıkları hız kazanmıştır. Cumhur İttifakı ile muhalefet partileri arasında yürütülen siyasi mücadelede seçim tarihi, adaylık tartışmaları ve ittifakların geleceği başlıca gündem maddeleri arasında yer almıştır. Bu süreçte Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin seçim tarihine ilişkin açıklaması, tartışmaların daha da belirginleşmesine neden olmuştur. Mayıs Ayı Mesajı MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, TBMM'deki grup toplantısında seçim tarihi tartışmalarının sona ermesi gerektiğini belirterek, mevsim şartlarının dikkate alınmasını ve seçimin mayıs ayı içerisinde gerçekleştirilmesini istediklerini ifade etmiştir. Bahçeli'nin bu açıklaması, seçim tarihinin mayıs ayına çekilebileceğine yönelik siyasi beklentileri güçlendirmiştir. Türkiye'de seçimlerin zamanlaması, yalnızca hukuki bir düzenleme olarak değerlendirilmemelidir. Seçim tarihi, aynı zamanda siyasi partilerin seçim kampanyalarını, ekonomik koşulları, kamuoyunun gündemini ve ittifakların stratejik planlamalarını etkileyen önemli bir faktördür. Bu nedenle Bahçeli'nin açıklamasının ardından seçim tarihine ilişkin tartışmaların hız kazanması şaşırtıcı değildir. Erdoğan'ın 14 Mayıs Mesajı Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan da Bahçeli'nin açıklamasından kısa süre sonra seçim tarihi konusunda 14 Mayıs 2023 tarihini işaret etmiştir. Erdoğan, 14 Mayıs 1950'de Demokrat Parti'nin seçim zaferine ve Adnan Menderes dönemine gönderme yaparak, 73 yıl sonra aynı tarihte seçmenin yeniden bir tercihte bulunacağını ifade etmiştir. Bu açıklama, seçim tarihinin yalnızca teknik bir mesele olmaktan çıkarak siyasal ve tarihsel bir sembol hâline gelmesine yol açmıştır. 14 Mayıs 1950, Türkiye'nin çok partili siyasal yaşamında önemli bir dönüm noktasıdır. Demokrat Parti'nin iktidara gelmesi, Cumhuriyet tarihinin önemli siyasal değişimlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Erdoğan'ın bu tarih üzerinden kurduğu siyasal söylem ise 2023 seçimlerini geçmişteki bir siyasal dönüşümle ilişkilendirme amacını taşımaktadır. Dolayısıyla 14 Mayıs vurgusu yalnızca seçim takvimine ilişkin bir açıklama değil, aynı zamanda seçmene yönelik sembolik bir siyasi mesaj olarak da değerlendirilmiştir. Muhalefetin Seçim Tarihine Yaklaşımı Erdoğan'ın 14 Mayıs tarihini işaret etmesinin ardından muhalefet partilerinden de peş peşe açıklamalar gelmiştir. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Gaziantep'te gerçekleştirilen bir programda seçim tarihine ilişkin yaptığı değerlendirmede, Türkiye'nin farklı kimlik ve inançlara sahip yurttaşlarının birlikte ve huzur içerisinde yaşayabileceği bir gelecek vurgusu yapmıştır. Kılıçdaroğlu'nun söyleminde dikkat çeken temel unsurlardan biri, kimlik ve inanç üzerinden yürütülen siyaset anlayışına yönelik eleştiridir. Türkiye gibi toplumsal yapısı oldukça çeşitlilik gösteren bir ülkede siyasal rekabetin kimlikler üzerinden keskinleştirilmesi, toplumsal kutuplaşmayı artırabilecek bir sonuç doğurabilir. Buna karşılık farklı kimliklerin ve yaşam tarzlarının demokratik hukuk devleti çerçevesinde güvence altına alınması, toplumsal barışın temel koşullarından biridir. Kılıçdaroğlu'nun ?kimlik siyaseti? ve inanç üzerinden yürütülen siyasi tartışmalara ilişkin açıklamaları da bu çerçevede değerlendirilmelidir. Adalet ve Hukuk Devleti Tartışması Seçim tartışmalarının önemli başlıklarından biri de adalet ve hukuk devleti olmuştur. Kılıçdaroğlu, geçmiş yıllarda gerçekleştirdiği ?Adalet Yürüyüşü?ne atıfta bulunarak adalet talebinin siyasi mücadelesinin temel unsurlarından biri olduğunu belirtmiştir. Demokratik bir sistemin temel koşullarından biri, yurttaşların hukuk karşısında eşit olması ve devlet kurumlarının hukuk kuralları çerçevesinde hareket etmesidir. Bu nedenle seçim dönemlerinde siyasi partilerin yalnızca ekonomik vaatlerini değil, hukuk devleti, yargı bağımsızlığı, temel hak ve özgürlükler ile demokratik denetim mekanizmalarına ilişkin politikalarını da ortaya koymaları önemlidir. Uyuşturucu ve Organize Suç Tartışması Kılıçdaroğlu'nun açıklamalarında uyuşturucu ticareti ve organize suç örgütleriyle mücadele konusu da önemli bir yer tutmuştur. Uyuşturucu kullanımı ve organize suç, yalnızca güvenlik politikalarının konusu değildir. Bu sorunlar aynı zamanda gençlerin geleceği, ailelerin ekonomik ve sosyal koşulları, eğitim, istihdam ve toplumsal refahla doğrudan ilişkilidir. Dolayısıyla bu alandaki mücadele yalnızca cezai yaptırımlarla sınırlı kalmamalı; eğitim, sosyal politika, gençlik politikaları, bağımlılıkla mücadele ve etkin hukuk uygulamalarıyla birlikte ele alınmalıdır. Diğer Muhalefet Partilerinin Tutumu İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, Erdoğan'ın işaret ettiği 14 Mayıs tarihine ilişkin ?Mayıslar bizimdir? şeklindeki paylaşımıyla siyasi rekabetin seçim atmosferine girdiğini ortaya koymuştur. Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu ise seçime hazır olduklarını belirterek mevcut yönetim sistemine yönelik eleştirilerini dile getirmiştir. Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal da 14 Mayıs üzerinden Demokrat Parti'nin 1950 seçimlerindeki tarihsel rolüne atıfta bulunarak siyasi iktidara yönelik eleştirisini ortaya koymuştur. Bu açıklamalar, muhalefet partilerinin 14 Mayıs tarihini yalnızca iktidarın belirlediği siyasi bir sembol olarak kabul etmek yerine, kendi siyasal anlatıları açısından yeniden yorumlamaya çalıştıklarını göstermektedir. DEVA Partisi ve Anayasal Tartışma DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan ise seçim tarihi tartışmasını anayasal bir çerçevede değerlendirmiştir. Babacan, muhalefet partilerinin daha önce 6 Nisan 2023 tarihinden sonra yapılacak bir seçim için TBMM'de destek vermeyeceklerini açıkladıklarını belirtmiş; Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden adaylığı konusunda da anayasal tartışmanın bulunduğunu ifade etmiştir. Bu tartışma, seçim tarihinin belirlenmesinin yalnızca siyasi partilerin tercihleriyle sınırlı olmadığını; anayasal hükümler ve seçim hukukuyla da doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Demokratik sistemlerde seçimlerin zamanlaması kadar seçimlerin hukuki meşruiyeti ve tüm aktörler açısından eşit koşullarda gerçekleştirilmesi de önemlidir. Demirtaş'ın 14 Mayıs Değerlendirmesi Dönemin Edirne Cezaevi'nde tutuklu bulunan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş da 14 Mayıs tartışmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştur. Demirtaş, Erdoğan'ın 14 Mayıs 1950 tarihine yaptığı göndermeyi eleştirerek, geçmişe yönelik tarihsel referansların günümüz seçmeni açısından aynı etkiyi yaratmayabileceğini savunmuştur. Demirtaş'ın değerlendirmesinde dikkat çeken nokta, muhalefetin yalnızca geçmişteki siyasal dönemleri eleştirmekle yetinmemesi; geleceğe ilişkin somut bir vizyon ortaya koyması gerektiği düşüncesidir. Bu yaklaşım, seçim kampanyalarının yalnızca ?iktidar karşıtlığı? üzerinden yürütülmesinin yeterli olmayacağını; seçmene geleceğe ilişkin inandırıcı bir perspektif sunulmasının önemini ortaya koymaktadır. Seçim Tarihi Aynı Zamanda Bir Siyasi Stratejidir Seçim tarihi belirlenirken siyasi partilerin kendi avantajlarını ve dezavantajlarını göz önünde bulundurması siyasal rekabetin doğal bir parçasıdır. Ancak seçimlerin demokratik niteliği açısından temel mesele, seçim tarihinin hangi partiye avantaj sağladığından daha geniştir. Seçimlerin özgür, adil, şeffaf ve eşit koşullarda gerçekleştirilmesi demokratik meşruiyetin temelidir. 14 Mayıs tarihinin gündeme gelmesiyle birlikte siyasi partiler açısından seçim kampanyalarının hızlanması, adaylık tartışmalarının yoğunlaşması ve ittifakların ortak strateji oluşturma çabalarının artması beklenmiştir. Özellikle Altılı Masa açısından ortak Cumhurbaşkanı adayının belirlenmesi, seçim programının hazırlanması ve diğer muhalefet partileriyle ilişkilerin geliştirilmesi kritik konular hâline gelmiştir. 14 Mayıs'ın Tarihsel Sembolizmi 14 Mayıs 1950 ile 14 Mayıs 2023 arasında kurulmaya çalışılan tarihsel bağ, siyasi iletişim açısından dikkat çekici bir örnektir. 1950 seçimleri, Türkiye'nin çok partili siyasal hayatında önemli bir değişim yaratmıştır. Bu nedenle 14 Mayıs tarihi, siyasal hafızada özel bir yere sahiptir. Ancak tarihsel sembollerin seçim kampanyalarında kullanılması, toplumun bugünkü sorunlarına verilen cevaplarla anlam kazanabilir. Seçmenin geçmişten çok bugünün ekonomik, sosyal ve siyasal koşullarını dikkate alması mümkündür. Bu nedenle 2023 seçimlerini yalnızca 1950 seçimleri üzerinden açıklamak yeterli değildir. Türkiye'nin o günkü koşullarıyla 2023'teki ekonomik, toplumsal ve siyasal koşulları arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Seçimlerin Temel Soruları Seçim tarihi tartışmasının ötesinde, Türkiye'nin önünde daha önemli sorular bulunmaktadır: Türkiye ekonomisi nasıl düzlüğe çıkarılacaktır? Enflasyon ve hayat pahalılığı nasıl azaltılacaktır? Hukuk devleti ve yargı bağımsızlığı nasıl güçlendirilecektir? Demokratik kurumların işleyişi nasıl yeniden düzenlenecektir? Toplumsal kutuplaşma nasıl azaltılacaktır? Gençlerin eğitim, istihdam ve özgürlük taleplerine nasıl cevap verilecektir? Türkiye'nin dış politikası hangi ilkeler üzerine kurulacaktır? Bu sorular, bir seçim tarihinden çok daha önemli ve uzun vadeli meselelerdir. Seçmen açısından seçimler, yalnızca bir siyasi partiye veya adaya oy verme süreci değildir. Aynı zamanda ülkenin geleceğine ilişkin bir tercih yapma sürecidir. Sonuç 14 Mayıs 2023 tarihi etrafında yaşanan tartışmalar, Türkiye siyasetinde seçimlerin yalnızca sandığın kurulacağı günü ifade etmediğini bir kez daha göstermiştir. Seçim tarihi; siyasi partilerin stratejilerini, ittifakların geleceğini, adaylık tartışmalarını, seçim kampanyalarını ve siyasal söylemleri doğrudan etkileyen önemli bir faktördür. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin mayıs ayına ilişkin çağrısının ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 14 Mayıs tarihini işaret etmesi, siyasi partiler arasında yeni bir tartışma sürecini başlatmıştır. Muhalefet partilerinin açıklamaları ise seçim sürecinin artık siyasi gündemin merkezine yerleştiğini göstermiştir. Bununla birlikte demokratik siyasetin temel meselesi yalnızca seçimin ne zaman yapılacağı değildir. Asıl mesele, seçimlerin hangi koşullarda gerçekleştirileceği ve seçim sonrasında ülkenin nasıl yönetileceğidir. Türkiye'nin içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal sorunlar düşünüldüğünde seçmenin önündeki tercih, yalnızca siyasi partiler arasında bir tercih değil; aynı zamanda farklı yönetim anlayışları arasında yapılacak bir tercih olacaktır. Dolayısıyla seçim kampanyalarının geçmişin sembolleri üzerinden yürütülmesinden çok, geleceğe ilişkin somut ve uygulanabilir projeler üzerinden şekillenmesi toplum açısından daha değerli olacaktır. Sonuç olarak 14 Mayıs tarihi etrafındaki tartışmalar, Türkiye'nin siyasal geleceğine ilişkin daha büyük bir tartışmanın yalnızca başlangıç noktasıdır. Seçim tarihi ne olursa olsun, önemli olan Türkiye'nin demokrasi, hukuk, adalet, ekonomik refah ve toplumsal barış açısından hangi yöne gideceğidir. Sandık yalnızca bir seçim günü değildir; toplumun geleceği hakkında söz söylediği demokratik bir irade alanıdır. O gün geldiğinde Türkiye'nin bütün yurttaşlarının özgür iradeleriyle tercihini ortaya koyması ve bu tercihin demokratik hukuk kuralları içerisinde saygıyla karşılanması en büyük dileğimizdir. Hayırlı olması dileğiyle? Muzaffer Kalaba
Düzenleme: 04.08.2026 / 21:27

14 MAYIS SEÇİM TARİHİ Mİ ?

Yazardan en yeniler

En Çok Okunanlar

Yeni Üyeler